Zmiana płci drogą do wolności

Czy tradycja może zmusić człowieka do tak drastycznych decyzji jak zmiana płci? W Polsce wydaje się, że jest wręcz odwrotnie, zmiana płci to obraza wszelkiej tradycji akceptowana jedynie przez osoby o zdeklarowanych lewicowych poglądach. Inaczej jest w Albanii skąd pochodzi główna bohaterka „Zaprzysięgłej dziewicy” Laury Bispuri.

Hana złożyła przysięgę zachowania dziewictwa zgodną z tradycyjnym prawem Kanunu i żyła samotnie w górach jako mężczyzna imieniem Mark. Po śmierci matki udaje się do Włoch, gdzie mieszka jej siostra. Tam zdaje sobie sprawę jakie konsekwencje niosła za sobą jej przysięga.

zaprzy

Nierówność płci wciąż jest problemem zarówno w krajach Europy zachodniej, w Polsce, czy w innych częściach świata. Przykład wybrany przez reżyserkę bardzo wyraźnie pokazuje o co w tym wszystkim chodzi. Tradycyjnie w Albanii, kobieta powinna usługiwać mężczyźnie we wszelki możliwy sposób. Cały szereg absurdalnych szczegółów podległości kobiety jest nam uzmysławiany w dużej liczbie (może zbyt dużej) retrospekcji z lat młodzieńczych głównej bohaterki, ale siłą rzeczy również jej siostry. Obie postanowiły się zbuntować. Jedna (Hana) w dopuszczalny przez prawo zwyczajowe sposób, a druga po prostu ucieka z wybranym przez siebie mężczyzną. Decyzja Hany nie jest w żadnym stopniu spowodowana jej seksualnością, co nie jest problemem podczas pustelniczego życia w albańskich górach, natomiast staje się nim gdy przybywa do dużego europejskiego miasta. Seksualność człowieka nie jest czymś, czemu można zaprzeczyć i ciężko ją ujarzmić. Również Hana rzuca się na przypadkowo spotkanych ludzi w męskiej toalecie (w końcu uchodzi za mężczyznę).

download-1

„Zaprzysięgła dziewica” uwydatnia te problemy w delikatny i nieoczywisty sposób. A nie jest to łatwe zważywszy na temat filmu. Zapewne pomaga przeniesienie filmu w miejsce, które wydaje się egzotyczne. Film został zrealizowany we Włoszech, gdzie albańska diaspora jest duża. Być może miało to na celu przybliżenie kultury przybyszy ze wschodu. Nawet jeśli, to jest to próba nieudana – nie sądzę żeby takie wydarzenia miały tam miejsce nazbyt często, jeśli w ogóle.

Zupełnie egzotyczna nie jest natomiast kwestia równości płci, istnienia i znaczenia płci kulturowej. Niestety na co dzień dyskusja na te tematy odbywa się w sposób ordynarny, zakrawający o obrzydliwość, a każda ze stron dyskusji uważa że ma rację. Film Laury Bispuri opowiada historię, która odnosi abstrakcyjne w oczach wielu problemy do życia i pozwala na rzetelną refleksję.

Film widziałem na Cinergii i dostał mój głos w Konkursie Debiutów Europejskich, który to konkurs (co prawda z wyboru jury) „Zaprzysięgła dziewica” wygrała. Głosowałem również na „Intruza” Magnusa von Horna w Konkursie Debiutów Polskich i on też wygrał. Szkoda, że każde wybory nie przebiegają w ten sposób.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *